Opóźniony rozwój mowy

Opóźniony rozwój mowy to zagadnienie dotyczące dzieci w wieku przedszkolnym. Stan mowy tych dzieci w zdecydowany sposób odbiega od mowy rówieśników. Dzieci posługują się charakterystycznymi dla siebie zlepkami dźwięków bądź słowami, także czasami zdaniami. Mowa bywa niezrozumiała dla otoczenia.

Z wywiadu z rodzicami wynika, że:

• dzieci nie mają wady słuchu ( po badaniu audiologicznym),

• nie mają obciążeń neurologicznych,

• prawidłowo zbudowany i funkcjonujący aparat artykulacyjny,

• w zasadzie rozwój dzieci” przebiega normalnie , tylko dzieci „ nie mówią”.

Dzieci rozumieją mowę otoczenia. Komunikują się często poprzez rodzica, tzn., jeżeli inna osoba chce wejść z dzieckiem w kontakt ( zadaje pytanie) dziecko patrzy na rodzica i to rodzic odpowiada, instruuje dziecko, podpowiada.

Spora część dzieci zastępuje ko0munikację werbalną gestami lub żądaniami -  nie umieją poprosić, zadać pytania.
Dzieci z ORM trzeba otoczyć szczególną opieką w grupie rówieśniczej, trzeba je nauczyć
m.in.:

• rozumienia poleceń kierowanych do grupy,

• podejmowania inicjatywy, rozwijania sprawczości,

• dzieci te mają często niewłaściwie wyznaczane granice wychowawcze – stąd nieumiejętność ich przestrzegania.

Najtrudniejszym zadaniem dla terapeutów jest dobra , rzetelna diagnoza. Polega ona na m. In. obserwowaniu sposobu komunikacji dziecka i rodzica . W przypadku dzieci z opóźnionym rozwojem mowy już po kilku zajęciach rodzice obserwują pewien postęp w sposobie komunikowania się dzieci, a dzieci „ obierane jak cebula” ze swoich blokad sięgają po tkwiące w nich zasoby.

Niebezpieczeństwem jest tu niewłaściwa diagnoza psychologiczna. Zdarza się, że dziecko z ORM przychodzi z diagnozą niepełnosprawności intelektualnej – badanie odbywało się w zaciszu gabinetu, często przy biurku.
Dzieci z ORM powinien badać psycholog dogłębnie znający to zagadnienie, także od strony praktycznej.

Podstawowym celem terapii jest:

• zmiana sposobu komunikacji całej rodziny, szczególnie w relacji matka- dziecko,

• wzmacnianie dziecka w jego mocnych stronach, rozwijanie kreatywności i poczucia sprawstwa,

• nauka wzorca artykulacyjnego i słuchowego wyrazów, zdań,

• wszechstronny rozwój funkcji słuchowych,

• uczenie dziecka strategii zabaw ( często brak zabaw tematycznych), bycie partnerem dziecka w zabawie, nie instruktorem,

• uczenie dziecka strategii badania świata, rozwijanie funkcji poznawczych.

Podstawą pracy terapeutycznej są oddziaływania podjęte z całą rodziną dziecka.

Autor. mgr Małgorzata Całusińska