DYSLEKSJA

Szacuje się, że około 5%-15% populacji w rozwiniętych społeczeństwach przejawia znaczne trudności w nauce czytania i pisania, których nie można wyjaśnić odwołując się do uwarunkowań społecznych czy niskich możliwości intelektualnych.

Dysleksja rozwojowa to termin określający zespół specyficznych trudności w uczeniu się czytania i pisania. Rozwojowa, gdyż oznacza, iż trudności te występują w nasilonym stopniu od początku nauki szkolnej. Trudności te mogą mieć różne formy:

  1. dysgrafii – trudność w opanowaniu pożądanego poziomu graficznego pisma,

  2. dysortografii – specyficzne trudności z opanowaniem poprawnej pisowni,

  3. dysleksji – specyficzne trudności w nauce czytania, którym często towarzyszą trudności w pisaniu.

Skąd się bierze dysleksja?

Badania naukowe dowiodły, że dysleksja rozwojowa ma podłoże genetyczne, a więc jest dziedziczona. Może też być spowodowana zmianami w CUN, wywołanymi nieprawidłowym rozwojem w okresie prenatalnym i oddziaływaniem szkodliwych czynników podczas porodu.

Natomiast bezpośrednią przyczyną trudności o charakterze dyslektycznym jest nieharmonijny rozwój psychomotoryczny dziecka, co oznacza, że niektóre funkcje rozwijają się dobrze, inne zaś z wyjątkowym opóźnieniem.

  • „Patrzy, a nie widzi” – zaburzenia funkcji wzrokowych: uwagi i spostrzegania wzrokowego, pamięci wzrokowej, które powodują trudności z zapamiętywaniem liter, odróżnianiem liter podobnych, a także utrwaleniem poprawnej pisowni wyrazów zawierających trudność ortograficzną;

  • „Słucha, a nie słyszy” – nieprawidłowości funkcji słuchowo-językowych: uwagi, pamięci i percepcji słuchowej, które powodują trudności w odróżnianiu głosek, dokonywaniu analizy sylabowej i głoskowej;

  • „Jest zagubiony i niezdarny” – zaburzenia orientacji, które utrudniają rozpoznawanie kierunków w przestrzeni i orientację w lewej i prawej stronie własnego ciała; deficyty rozwoju funkcji ruchowych, a zwłaszcza motoryki rąk, które powodują wolne tempo pisania i niski poziom graficzny pisma.

 

Trzeba pamiętać, że trudności te nie mogą występować w wypadkach upośledzenia rozwoju umysłowego, inteligencji niższej niż przeciętna czy w przypadku wad zmysłu wzroku i słuchu. Dysleksję rozwojową rozpoznaje się gdy:

  • występuje prawidłowy rozwój umysłowy,

  • obecne są istotne opóźnienia rozwoju funkcji, które stanowią podstawę do wykształcenia się umiejętności czytania i pisania,

  • trudności wystąpiły od początku nauki szkolnej,

  • trudności te są nasilone i długotrwałe.

 

 

Źródło:

Grabowska A., Rymarczyk K.(red.), „Dysleksja – od badań mózgu do

praktyki”,Instytut Biologii Doświadczalnej PAN, W-wa 2004

Bogdanowicz M., Czabaj R., „Jestem rodzicem dziecka z dysleksją”, PTD &

OPERON, Gdynia 2007.